Terug van weggeweest

Soms duikt opeens een woord op waarvan je dacht dat het lang geleden had opgehouden te bestaan. In het dagelijks spraakgebruik, bedoel ik. Dat opeens iemand ‘labbekak’ zegt. Of ‘mieters’. Je hoort het tijdsbeeld en/of de ironie erdoorheen.

Hetzelfde gevoel van ‘hé, waar komt dat nu opeens vandaan?’ heb ik bij het begrip ‘dankbaar’. Dat wil zeggen – dat je zélf zegt dankbaar te zijn, dat wil er bij mij nog wel in. Het is een beetje sjieke vorm van ‘fijn’ of ‘blij’. ‘Ik ben dankbaar dat ik op het sterfbed van X nog Y heb kunnen doen’ klinkt mij niet heel raar in mijn oren. Ik zou het, denk ik, in bepaalde gevallen zelf nog kunnen zeggen ook.

Wat ik wel heel vreemd vind is als de een de ander verplicht tot het tonen van dankbaarheid.

Als er extreme hypersensitiviteit (ja, dubbelop) op het gebied van woorden bestond, dan was ik direct gediagnosticeerd als iemand die daar in bijzondere mate aan lijdt. Ik kan ‘dankbaarheid’ niet los zien van ‘liefdadigheid’ aan de ene kant en ‘nederigheid’ aan de andere kant.

Ik denk meteen aan negentiende eeuwse romans of begin twintigste eeuwse meisjesboeken. Waarin de vrouw van de directeur een pannetje soep komt brengen aan de zieke vrouw van de arbeider, die dan, vanzelfsprekend met zijn pet in de hand diep dankbaar is. Ook wel moet zijn, want zonder die onderdanige dankbaarheid geen pannetje soep en met een beetje pech zonder pannetje soep geen vrouw, en wat moet er dan terechtkomen van de kinderschaar?

De laatste weken wordt dankbaarheid gekoppeld aan vluchtelingen. Of liever, er wordt ene koppeling gemaakt tussen vluchtelingen en gebrek aan dankbaarheid. Die uit zich kennelijk op heel veel manieren. Een vluchteling hoort, pet in de hand, ogen neergeslagen, dank-u-wel uit te stralen voor elk dak boven zijn hoofd, elk flesje water dat hem wordt aangereikt, onafhankelijk van de vraag of hij nou dorst heeft of niet. (Dat doet me dan weer denken aan een daklozenkrantverkoper vlak na de jaarwisseling, als de  meneren Heijn kerststollen weggeven aan elke klant die meer dan een bepaald bedrag uitgeeft. Omdat de gemiddelde klant na anderhalve week eindejaarsfeesten tot aan z’n wenkbrauwen volgestopt zit met kerststol, eindigen die broden waarvan de houdbaarheidsdatum bijna verlopen is bij de daklozenkrantverkoper. De vriendelijke meneer die bij ons de kranten aan de man bracht nam ook stol 36 nog beleefd aan, maar zelfs aan hem zag je dat hij ook geen idee had wat hij met de stapel aanmoest.)

Een vluchteling mag, pet in de hand, ogen neergeslagen, niet zeggen dat hij liever tomatensoep heeft dan groentesoep, dat hij liever in een eigen kamer slaapt dan dat hij we eentje deelt met zeven andere mannen, mag het niet vervelend vinden dat hij een eind moet wandelen om bij de douche te komen of het jammer vinden dat er weinig te doen is in een opvanglocatie.

Anders dan degenen die om deze dankbaarheid schreeuwen, vermoed ik dat een vluchteling wel degelijk liever hier in een achtpersoons afgeschoten deel van een groot uitgevallen tent slaapt, dan in een kapotgeschoten stad zonder toekomst. Het ontgaat me volledig waarom hij daarom om alles zou moeten staan juichen. Wat mij betreft gaat het begrip dankbaarheid in deze vorm terug naar waar het hoort: vroeger, toen niet alles beter was.

Advertenties
Geplaatst in maatschappij
One comment on “Terug van weggeweest
  1. Karin Sonke schreef:

    Mooi geschreven Ernestine. Werd door je stuk aan het denken gezet. Heb vooral de laatste vier jaar ook regelmatig hulp van anderen gekregen en vond het weleens lastig om altijd maar dankbaar te moeten zijn. Had er ook gewoon niet altijd de energie voor omdat er teveel gebeurde in mijn leven. Maar wat ik wel ervaren heb is dat er gelukkig ook veel onbaatzuchtige (ook zo’n mooi woord) mensen op de wereld zijn!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: