De kwestie Piet

De situatie rond de intocht van Sinterklaas in Gouda was grimmig, verklaarde de burgemeester. Ik was er niet, maar op basis van de berichtgeving zou ik zeggen: gênant. Zoals de hele ‘discussie’ gênant is, trouwens, en dan vooral, laat ik het niet om de hete brei heendraaien, van de kant van de Pro-Pieters.

Nee, ik vind het ook niet erg sjiek om tijdens de intocht te demonstreren en voor een menigte kinderen te roepen dat Sinterklaas niet bestaat en Zwarte Piet racisme is, zoals ik het ook niet erg sjiek vind om voor een abortuskliniek te staan met borden dat abortus moord is. Ik bedoel, je mag van alles vinden, maar het hoeft niet per se altijd en overal.

Ik heb dat wat door moet gaan voor discussie vooral via social media gevolgd. Dat is niet het meest geschikte podium voor genuanceerde meningen, dat weet ik ook wel. Maar daar zie je wel hoe belachelijke argumenten verzonnen en herhaald worden en mensen over elkaar heenbuitelen in steeds groter wordende woede.

Ik sla de varianten ‘dan moeten we de blanke vla ook maar afschaffen’ en ‘het Suikerfeest is discriminerend voor diabetici’ wegens al te grote stompzinnigheid maar even over, hoewel ook die telkens herhaald worden met het enthousiasme alsof iemand de allereerste is met deze briljante inval. Domheid, helaas, verbaast me niet meer.

Boeiender vind ik dat met grote regelmaat naar Het Verhaal wordt verwezen, en dan allerlei ‘feiten’ worden opgedist, onder meer uit de heiligenverhalen rond Sint Nicolaas. Alsof die a) waar zijn en b) relevant. En, dat vind ik nog interessanter, alsof iemand die ooit heeft opgezocht voordat de verschijningsvorm van Zwarte Piet ter discussie werd gesteld. Ook zo’n leuk ‘feit’ is dat Piet zwart is van het roet uit de schoorsteen. Hoe hij het voor elkaar krijgt om zijn kraag in diezelfde afdaling dan spierwit te houden, dat wordt er nooit bijverteld. Overigens vraag ik me af waarom ouders denken dat kleine kinderen wel dat verhaal accepteren in een toch inmiddels betrekkelijk kolenkachelloos, en zelfs schoorsteenloos tijdperk, en meteen van hun geloof zouden vallen als de Pieten pimpelpaars of marsmannetjesgroen waren. Mijn Dochter accepteerde het als een wandelingetje door het stadscentrum wegens concurrerende winkeliersverenigingen twee of drie verschillende Sinterklazen opleverde, met evenveel kleding- en baardstijlen. Ze zag de verschillen, maar reden om te twijfelen aan het bestaan van één Sinterklaas zag ze er echt niet in.

Dan hebben we De Intentie. Nee, het is niet racistisch bedoeld, dat geloof ik ook wel. Alleen is het toch niet zo heel moeilijk om te begrijpen dat er in de uiterlijke verschijningsvorm van Zwarte Piet racistische elementen zitten die er zolangzamerhand best uit gehaald zouden kunnen worden. Ik zou zeggen, juist als het niet de intentie is om zwarte mensen als dom en grappig neer te zetten en te verwijzen naar een slavernijverleden, juist dan moet je het aanpassen. Doe ik in het dagelijks leven ook wel eens, als ik iets gezegd of geschreven heb wat onbedoeld iemand verdriet doet – sorry, ik heb dat niet zo gezien en zeker niet zo bedoeld, ik herformuleer het. Maar nee, in deze discussie geldt dat als het niet naar bedoeld is, jij niet zo gevoelig moet zijn.

En De Traditie. Mijns inziens is een traditie die onveranderlijk is, ten dode opgeschreven. Zodra je zegt dat iets op een bepaalde manier moet, zo, en anders niet, bouw je het ‘dan niet’ in. Een beetje traditie past zich aan, beweegt mee, houdt voeling met maatschappelijke ontwikkelingen en blijft bij haar kern. Als ‘blackface’ de kern van het Sinterklaasfeest is, laten we er dan maar mee stoppen. Als de kern zit in anoniem geschenkjes geven en krijgen, al dan niet met een plagerijtje erbij, dan kun je vast een andere vorm verzinnen.

Sinds Sunny Bergman met wat Zwarte Pieten door Londen is gaan wandelen, en daar een filmpje van door de sociale media circuleert, is De Context als prachtargument erbij gekomen. Ja, als je het verhaal en de traditie (daar zijn ze weer) niet kent, dan kun je Zwarte Piet misschien als racistisch zien. Maar als je het allemaal wel weet, dan blijkt het uitermate onschuldig. Grappig is dat, ik zou juist denken dat het begrijpelijk is dat je de verschijningsvorm van Zwarte Piet in Nederland als niet-racistisch beschouwt, omdat je nu eenmaal zelf ook met de goede man opgegroeid bent. En dat het dus heel verhelderend is om te zien dat als je die Sinterklaasvieringsachtergrond niet hebt, dezelfde verschijningsvorm onmiskenbaar als racistisch wordt ervaren. Het zou te denken moeten geven. I

Bovendien, hoe geldig is het context-argument? Kan iets in de ene context verwerpelijk zijn en in de andere niet? Het lijkt me onwaarschijnlijk dat wie het afkeurenswaardig vindt als iemand vrouwen alleen op hun uiterlijk beoordeelt, een Missverkiezing als het toonbeeld van vrouwvriendelijkheid beschouwt. Waarom zou dat voor racisme anders zijn?

Voor mij is het heel simpel. Hoewel ik me persoonlijk niet beledigd voel door Zwarte Piet, zie ik dat anderen wel last van hem hebben. Dat is voldoende reden om zijn verschijningsvorm aan te passen. Ik heb geen enkel argument gehoord om dat niet te doen. Als militante Pro-Pieters blijven volharden dat zonder Zwarte Piet het Sinterklaasfeest niet gevierd kan worden, dan kan het niet anders dan dat het snel verdwijnt. Dat hebben zij dan op hun geweten, niet degenen die om een verandering vragen.

Advertenties
Geplaatst in maatschappij

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: