Wat is waarheid?

Sinds ik bezig was met een afstudeerscriptie over postmoderne literatuur, weet ik dat ik op moet passen als mijn hoofd zich vragen gaat stellen bij begrippen als waarheid. Het is dat ik een nuchtere studiebegeleider had en vier collega-afstudeerders die samen met mij aan de scriptie werkten, anders had ik nu waarschijnlijk in verdwaasde toestand onder een brug gewoond, mompelend dat ik dit alles om me heen zelf verzon, dat alles fictie was en ikzelf dus ook, dus hoe kon ik, als romanpersonage, de wereld nog vormgeven? Als ik romanpersonage was, en alles bedacht, was ik dan tegelijkertijd auteur? En u, meneer, mevrouw, u bestaat alleen omdat ik dat wil.

Hoewel ik niet terugdeins voor een filosofietje op z’n tijd, probeer ik alles wat te makkelijk tot zulke gedachtenkronkelarijen achter een loden deur met duizend grendels te houden.

Maar dan moet natuurlijk niet half Nederland stoer gaan roepen dat De Waarheid boven tafel moet komen, en wel nu. Telkens weer schiet dan een grendeltje los, en inmiddels zit een irritant mannetje op mijn schouder. ‘Wat is waarheid?’ fluistert het, en als ik niet luister springt het op m’n andere schouder en stelt het de vraag nog een keer. En nog eens, en nog eens…

Waarheid, best mannetje, bestaat niet. Zo. Wat heel Nederland wil, kan niet. Er zijn feiten, er zijn interpretaties, er zijn meningen.

Feit is dat in de hoek van mijn woonkamer een spinnenweb hangt. Je kunt dat ding zien, aanraken. Er is een spinnenweb, er is een kamer, het hangt in de hoek. Dat is de werkelijkheid.

Maar hangt het er omdat ik het niet gezien heb, omdat ik een slonzige huisvrouw ben, omdat ik vind dat spinnen ook recht hebben op goede huisvesting, omdat het zo hoog hangt dat ik er niet bij kan? Ergens in die lijst mogelijkheden zou iets kunnen zitten dat ‘waar’ is. Wat de toeschouwer kiest heeft meer te maken met z’n gezichtspunt dan met het simpele feit van het spinnenweb.

Met enige verbazing heb ik discussie op fora gevolgd over de ramp met het vliegtuig. Er was, bijvoorbeeld, de foto met de soldaat die een knuffel in de lucht hield. Schande, werd geroepen, schande, om zo triomfantelijk met een knuffel te poseren. Ho, ho, zeiden anderen, die foto is een still uit een filmpje, als je dat bekijkt zie je dat de soldaat de knuffel weer neerlegt en een kruis slaat. Uit hetzelfde beeld blijkt dus geen triomf, maar eerbied.

Maar, denk ik, eigenlijk weet je nog niets. Misschien heeft hij dat kruis wel geslagen omdat hij vermoedde dat het beeld de halve wereld rond zou gaan en hij het beter vond voor zijn carrièrekansen om niet als barbaar gezien te worden. Je weet het niet.

Uiteindelijk weet je het niet.

Uiteindelijk weet je niets, en als ik niet oppas twijfel ik niet alleen aan de zin van het bestaan, maar zelfs aan het bestaan ervan.

Ik probeer het mannetje met zijn vraag terug de cel in te krijgen, voordat ik er in terechtkom. Ik probeer hem in te laten zien dat je de vraag naar De Waarheid niet moet stellen, dat je je moet richten op de werkelijkheid, op wat je ziet. Ik herschrijf in mijn hoofd elk bericht tot een beschrijving. Ik haal alle oordelen en interpretaties eraf en probeer, op basis daarvan, mijn eigen oordeel te vormen. Is dat dan De Waarheid? vraagt hij. Nee, dat is niet de waarheid, dat zijn de feiten en mijn voorzichtige poging er een verhaal van te maken. Had ik andere feiten, meer, minder, dan maakte ik waarschijnlijk een ander verhaal. Elke interpretatie is fictie en ik laat het graag aan mensen die er verstand van hebben over om te bepalen van welke fictie het echte verhaal zal worden gemaakt.

Het bestaan van het spinnenweb, overigens, heeft veel te maken met mijn algehele desinteresse in huishoudelijke activiteiten. Je kunt zoveel leukere dingen doen. Of nuttiger, zoals irritante mannetjes tot zwijgen zien te krijgen.

Advertenties
Geplaatst in huis en tuin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: