Twee toneelstukken

Het is op z’n minst licht overdreven, maar ik was zowel zaterdag- als vrijdagavond in een theater. Zaterdag zag ik Nora, van Ibsen, door Toneelgroep Amsterdam.

Ibsen verhaalt van het menselijk onvermogen om jezelf te zijn en tegelijk een beetje prettig samen te leven. Iedereen manoeuvreert zich in een positie waarin hij of zij niet anders meer kan dan de ooit gekozen rol te spelen en gijzelt daarbij de ander, die ook geen kant meer op kan.

Op zich is dat een principe dat iedereen kent, dat je zo vergroeit met het beeld dat je ooit hebt opgeroepen dat je er niet meer aan kunt ontsnappen. Honderd jaar geleden hoefde ik op de middelbare school geen spreekbeurten te houden of mee te doen in groepsdiscussies ‘want Ernestine was zo verlegen’. Mijn eerste jaren op de universiteit liet ik dat beeld bestaan, – het werkte best en het was ook waar -, maar toen ik halverwege mijn studie in een andere stad ging studeren maakte mijn toenmalige hoogleraar het mogelijk dat ik veranderde: hij vond het onlogisch dat ik zeer bewust was overgestapt om vervolgens te zwijgen.

In Nora dwingt niemand de ander een andere rol te spelen. Ze houden elkaar in een ijzeren greep en de maatschappij steunt de onbewegelijkheid. Dat leidt onvermijdelijk tot een catastrofe zodra iemand ontdekt dát het maar een rol is, en dat-ie ook ánders nou kunnen zijn.

Vrijdag zag ik Meneer Ibrahim en de bloemen van de koran, van theatergroep De Nieuw Amsterdam. Hier gaat het over mensen die zich niets gelegen laten liggen aan hoe ze zich tot elkaar zouden moeten verhouden.

Het van origine joodse jongetje Mozes zorgt voor zijn vader en doet dagelijks boodschappen bij Meneer Ibrahim, de kruidenier in de straat. Stap voor stap, woord voor woord, bloeit er een vriendschap op tussen de twee, waarbij Meneer Ibrahim het opgroeiende jongetje volledig in zijn waarde laat en wijze levenslessen meegeeft.

Déze mensen speelden geen rol – het jongetje niet omdat hij daar te jong voor was en Meneer Ibrahim niet omdat hij er te wijs voor was.

Het waren allebei mooie voorstellingen. Maar de ene verliet ik beklemd en de andere hoopvol.

Misschien heb ik de laatste tijd iets teveel gezien van het menselijk onvermogen om uit een rol te stappen om het op toneel nog te willen zien.

Advertenties
Geplaatst in Theater

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: