Bernlef, Onbewaakt Ogenblik

nederlandsEen van de zeldzame keren dat ik met mijn Oom, schrijver, sprak, hadden we het over de relatie tussen schrijven en herinneren. Als je iets opgeschreven had, zei hij, was de herinnering weg. Of liever, veranderd. Zodra je haar hebt verwoord, is die variant de herinnering geworden. Naarmate ik ouder word raak ik het meer en meer met hem eens.

Herinnering is het thema van Onbewaakt Ogenblik.  Henk Materman, het alter ego van Bernlef, krijgt van zijn uitgever het verzoek om zijn memoires te schrijven. Hij ziet daar weinig heil in, maar geeft zich gewonnen en begint met het vertellen van jeugdherinneringen. Over het huis van zijn grootouders, over scholen en sport, over meisjes en muziek. Veel muziek.

En dan komt Materman in de problemen – hij heeft geen idee hoe het verder moet. Dat overkwam hem ook eerder wel, als hij aan het schrijven was, en het hielp dan soms als hij een andere omgeving zocht. Dus, midden in de winter, op naar zee. Het helpt niets. Hij kan in de storm langs het strand lopen wat hij wil, er komt geen herinnering naar boven.

Hij ontmoet, via een omweg, een mensenschuwe componist die een hersenbeschadiging heeft opgelopen. Pianospelen lukt hem nog wel, maar het zijn allemaal losse noten. Er is geen enkele samenhang. Deze man zegt:  ‘Herinneringen houden zich schuil. Laat ze daar. Zo gauw je ze ophaalt, gaan zij net als vissen op het droge dood.’

Materman ziet daarin de bevestiging dat het geen goed idee is, die memoires. Hij schrijft zijn uitgever dat het boek er niet gaat komen. Een heel enkele keer kan een herinnering opduiken, een echte, in beeld of geluid of geur. Niet in woorden. Nooit in woorden.

Ik denk dat Oom het gloeiend eens zou zijn geweest met Materman.

Advertenties
Geplaatst in Fictie, uitdagingen
4 comments on “Bernlef, Onbewaakt Ogenblik
  1. […] las Onbewaakt Ogenblik van J. Bernlef (recensie) […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: