Populisme

image

Een aardig aspect van gaan naar lezingen waar je uit jezelf nooit naar toe zou zijn gegaan, is dat ze je weer eens op een ander denkspoor kunnen zetten. Als je er toch bent, kun je beter proberen er iets van op te steken, per slot van rekening. En in het geval van de Kossmannlezing zit ik, wegens gehoorproblemen van Moeder, op de voorste rij, zodat een dutje tussendoor niet tot de mogelijkheden behoort.

Ik heb dus gisteren het een en ander opgestoken over populisme – of liever, over de manieren waarop je daar als academicus mee om zou moeten dan wel kunnen gaan. Ik leerde bijvoorbeeld dat een belangrijk probleem bij het bestuderen ervan is dat een beetje populist de intellectuele academicus als de vijand ziet, als iemand die bij de vermaledijde elite hoort. Kritiek vanuit intellectuelen kan dus snel aan de kant geschoven worden: logisch dat de elite tegen ons is, dat benadrukt hoe fout ze is. Dat betekent dat een gesprek zo niet onmogelijk, dan toch wel zeer moeilijk wordt. Da’s ongetwijfeld geen enorm vernieuwend dan wel verrassend inzicht, ik had er alleen nog nooit zo naar gekeken.

Het werkt, realiseerde ik me, ook op andere vlakken. Zeggen wij van de ondernemingsraad, waar ik deel van uitmaak, dat de directie ons niet serieus neemt, niet naar ons luistert, dan kun je alles wat de directie doet en laat op die manier interpreteren en zo het gesprek bij voorbaat al doden. Ik zie dat bij ons regelmatig gebeuren, tot mijn diepe droevenis, maar nu jkan ik misschien woorden vinden om uit te leggen waarom ik zo’n uitgangspunt zo onvruchtbaar vind.

Een belangrijk deel van de discussie na afloop van de lezing, tijdens het officiele vragengedeelte en later, bij een borrel, ging over de vraag of populisme een ideologie genoemd moet worden, of beter als stijl kan worden gezien. We zijn daar met ons allen niet uitgekomen. Ik ga voor de stijlvariant, al is het alleen maar omdat volgens mij een ideologie ergens naar moet streven en populisten alleen ergens tegen zijn.

De argumentatie ben ik voor het grootste deel vergeten. Ik ben historicus noch politicoloog, dus ik was al betrekkelijk blij dat ik de discussie min of meer kon volgen terwij ze gevoerd werd, en dat ik niet toen we weggingen verwarder was – qua populisme, uiteraard – dan toen we aankwamen. Bij eerdere lezingen, waarvan ik niet al bij voorbaat wist dat het een hopeloze zaak was, heb ik nog wel eens aantekeningen gemaakt. Maar gisteren had ik er niet aan gedacht om papier mee te nemen, en op smartphone of e-reader gaan zitten tikken, daar was het het gezelschap niet naar.

Wat ik me wel herinner, en waarvan ik me ook herinner dat ik me dat telkens weer realiseer na zo’n wetenschappelijke bijeenkomst, is hoe leuk het kan zijn om op de vierkante centimeter de discussieren over abstracte begrippen.

Vandaar dit miniatuur bloemetje. Twee vierkante centimeter. Hooguit.

Advertenties
Geplaatst in een bloem per dag, huis en tuin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Alle berichten
%d bloggers liken dit: